Facebook

Retweeted DIE LINKE (@dieLinke):

.@GregorGysi: Deutschland muss Vermittler werden, Schwarz-Rot aber macht aus uns Kriegspartei. Das ist der falsche Weg. t.co/SKWOZChFnb
... See MoreSee Less

View on Facebook

EU: drenkelingen als afschrikking, redders worden misdadigers

28 april 2017


Verslag over een n
oodsituatie voor de Libische kust door de activisten van de WatchTheMed–Alarmtelefoon.

 

De WatchTheMed-alarmtelefoon is een alarmnummer opgezet door het WatchTheMed-netwerk van activisten op verschillende Europese en Noord-Afrikaanse locaties om vluchtelingen in nood te rapporteren. Zij kunnen zelf geen reddingsoperatie opzetten en hebben zelf geen boten of helikopters, maar zorgen ervoor dat de kustwacht zeker verwittigd wordt en dat een noodgeval geacteerd en behandeld wordt. Indien de kustwacht niet reageert op een noodgeval informeren zij de media en lokale politici om druk te zetten op de reddingsdiensten.
Onderhavige gedetailleerde ‘case’ illustreert hoe de Europese autoriteiten mee verantwoordelijk zijn voor de dood van duizenden vluchtelingen.
Het verscheen op 21 april in het Engels op de website van WatchTheMed. Nederlandse vertaling door Ander Europa.

 

 

Het voorbije Paasweekend zag één van de grootste zoek– en reddingsoperaties (SAR-operatie, Search and Rescue-operatie), die de laatste jaren in de Middellandse Zee werden opgezet, waarbij 8360 mensen werden gered tussen vrijdag 14 en zondag 16 april. Het netwerk van de WatchTheMed-Alarmtelefoon was betrokken bij 2 noodgevallen en kon uit eerste hand zicht krijgen op het duidelijke tekortschieten van de reddingspogingen door de EU-autoriteiten en op de cruciale bijdrage van de Niet Gouvernementele Organisaties(NGO’s) in het voorkomen van de massale overlijdens op zee, waarvan we zo vaak getuige waren.

Een van de gevallen waarde Alarmtelefoon bij betrokken was en waarover het volgende rapport handelt springt bijzonder in het oog. Op Paaszondag, 15 april 2017 werd de Alarmtelefoon ingelicht over een vaartuig in nood op de Centrale Middellandse Zee. Wij spraken gedurende 12 uur geregeld met de mensen in de boot, een groep van bij benadering 100 reizigers vooraleer het contact verloren ging. Wij gaven hun dringende verzoeken en oproepen om gered te worden door aan de verantwoordelijke autoriteiten en boden hen ondersteuning in deze hachelijke toestand. Hun situatie was akelig en gevaarlijk en vereiste een direct ingrijpen. Maar redding was nergens in zicht en daardoor werden de mensen aan boord gedurende anderhalve dag achtergelaten in een uiterst gevaarlijke situatie.

 

Het verhaal van een bijna-ramp in het midden van de Middellandse Zee

Het is zaterdagochtend, 7 u. 19 als vader Mussie Zerai onze ploeg van wacht inlicht over een boot in nood. Volgens zijn informatie was de boot de vorige avond vertrokken in Al Khums in Libië en moest die veel oostelijker gelokaliseerd worden dan waar de meeste NGO’s hun zoek en reddingsoperaties uitvoeren.
De ploeg van wacht tracht volgens de standaardprocedure de passagiers in nood op te roepen en geeft hun GPS-positie en satelliettelefoonnummer door aan het Maritime Rescue Coordination Centre (MRCC) in Rome. De Italiaanse autoriteiten antwoorden dat een SAR (zoek- en reddingsoperatie) aan de gang is, hoewel uit ons onderzoek op websites voor vaartuigtracering in deze zone blijkt dat er geen reddingsvaartuig kan worden waargenomen.
Vanaf 9:40 zijn we in direct contact met de reizigers van wie we talrijke oproepen krijgen. Zij zijn bezorgd en angstig, want zijn reeds de ganse nacht op zee. Onder de ongeveer 100 reizigers zijn er 20 kinderen evenals 10 vrouwen aan boord, waarvan één zwanger.

Ons team noteert in het logboek:

11:43 : Zij roepen ons weer op, zijn echt zenuwachtig. Zij zeggen dat de boot in zeer slechte staat is, zij hozen water, maar het wordt steeds slechter, water stroomt binnen, zij hebben bijna geen benzine meer en smeken met aandrang om hen te helpen. Ik zeg dat een schip naar hen op zoek is.

De daarop volgende uren herladen we continu het krediet van hun satelliettelefoon, ontvangen we hun bijgewerkte GPS-posities en geven die door aan het MRCC in Rome. De autoriteiten verklaren dat zij uitkijken naar een vaartuig dat een SAR aankan. Maar dan kunnen we waarnemen hoe de Lady Rasha, een cargoschip in de buurt van de bootmensen in circulaire bewegingen vaart, duidelijk op zoek naar de boot. Evenwel beseffen we rond ongeveer 13 u. dat dit schip haar zoektocht heeft afgebroken en zijn route voortzet naar de Libische haven van Misrata. Het MRCC in Rome geeft geen enkele verklaring en geen enkel ander schip kan in de buurt worden gespot.

Daarom doen we kort daarna beroep op de NGO Seawatch om hen te vragen of zij in staat zijn een zoekoperatie in te zetten met hun humanitair vliegtuig Moonbird, dat zij samen met het Zwitsers Humanitair Piloten Iniatief besturen. In coördinatie met het MRCC in Rome beslist de crew op te stijgen voor zijn tweede vlucht van die dag. Zij bereiken het rampgebied rond 14: 50. Om 15:10 hebben we opnieuw contact met de reizigers op de boot, die nu op drift is, en geen vliegtuig of boot in zicht. Zij schreeuwen om hulp en er is paniek ontstaan.

Ondertussen zoekt de Moonbird in verschillende richtingen gedurende meer dan twee uur, maar is nog steeds niet in staat de boot in nood te lokaliseren. Het is dan dat de mensen in de boot ons informeren dat er “geen vliegtuig in zicht is, maar wel een schip op grote afstand en vraag hen a.u.b. om ons te helpen”.

Volgens websites voor scheepstracering gaat het om de AS Elenia, een vrachtschip onder Liberiaanse vlag. Wij zenden deze informatie naar de Moonbird, die tracht haar zoektocht bij te sturen.

Om 17:30 kan de Moonbird de mensen in de boot eindelijk lokaliseren. Zij sturen hun inlichtingen naar het MRCC in Rome en vliegen naar de AS Elenia. Vooraleer terug te keren naar Malta, aangezien het vliegtuig zonder brandstof geraakt signaleert de piloot de positie van de boot aan de AS Elenia, die op dat moment geen koers zet naar het noodlijdende vaartuig. Zij vragen hen via de radio om dringend een reddingsoperatie op te zetten, maar de kapitein van de AS Elenia aarzelt naar zijn zeggen om veiligheidsredenen.

 

De Moonbird lokaliseert eindelijk de bootmensen (Foto: Moonbird Airborne Operation,www.sea-watch.org, www.hpi.swiss )

Om 18:14 krijgen de bootmensen de AS Elenia in zicht en wachten zij op hun redding. Maar dan roepen zij ons om 18:22 opnieuw op in het besef dat de AS Elenia hen gewoon voorbij vaart. Zij zeggen: “Het grote schip stopte niet, roep hen a.u.b. op, help ons a.u.b., het grote schip is in beweging en wij hebben geen brandstof, wij kunnen hen niet volgen”.

Wij contacteren het MRCC in Rome en stellen hen op de hoogte dat de AS Elenia niet stopt en zijn koers westwaarts voortzet, en daarmee klaarblijkelijk de noodsituatie van de bootmensen negeert. Het MRCC is tevreden met die informatie maar weigert ons verdere details te geven.

Ongeveer 45 minuten later, om 19:08 zien we hoe de AS Elenia zijn koers wijzigt, nu naar het noorden vaart, afwijkt van zijn geplande koers (haar haven van bestemming was Gabes in Tunesië), maar ook wegvaart van de boot met migranten.

 

De AS Elenia wijzigt haar koers

Om 19:20 vertellen de mensen in de boot ons dat hun satelliettelefoon zonder batterij dreigt te vallen. Ongeveer twintig minuten later zien zij de AS Elenia terugkeren, maar enkel om kort daarop weer terug te draaien 1.
De wanhoop onder de mensen wordt steeds groter.

 

Het vrachtschip AS Elenia vaart voorbij (Foto: Moonbird Airborne Operation / www.sea-watch.org, www.hpi.swiss)

Ongeveer een uur later suggereert het MRCC Rome dat de AS Elenia geen toestemming krijgt om bijstand te geven tenzij de boot in direct gevaar verkeert, wat voor hen schijnt te willen zeggen: kapseizen.
Het vrachtschip verdwijnt uit het zicht.

Close up van de koers van de AS Elenia

De motor van de reizigers werkt niet langer en de boot blijft water maken.
Om 18:59 ontvangen wij voor de laatste maal hun geüpdate GPS-positie. Tijdens ons gesprek met het MRCC in Rome verklaren de autoriteiten dat zij de AS Elenia opgedragen hebben terug te keren en de toestand te controleren. Als de bootmensen in gevaar zijn moet de bemanning dadelijk tot redding overgaan.

In ons logboek noteert ons team van wacht:
9:52: [De mensen in de boot] namen de telefoon op, zij schreeuwen (moeilijk verstaanbaar), zij zeggen dat zij in gevaar zijn en dat het grote schip naast hen vaart, maar dat de redding nog niet begonnen is. Ik zegde hen niet te panikeren en kalm te blijven en mij terug op te roepen als er iets verandert.
Dit was ons laatste directe gesprek met hen. Daarna kon er geen contact meer gemaakt worden en wij ontvingen geen enkele update meer van het MRCC Rome gedurende meer dan anderhalf uur. Pas om 23:20 informeert het MRCC Rome ons dat zij de AS Elenia vragen een reddingsoperatie in te zetten, maar dat de bemanning niet is uitgerust om dit te doen. De Italiaanse autoriteiten verklaren dat de bemanning de situatie zou volgen tot de volgende ochtend, wanneer een ander SAR-schip de plaats zou kunnen bereiken.

Uit vrees dat de bootmensen een volgende nacht op zee niet zullen overleven contacteren we later het MRCC Rome opnieuw. Na middernacht zeggen zij ons dat de kapitein van de AS Elenia geen SAR-operatie zou inzetten maar stand-by zou blijven en de bootmensen van water en voedsel zou voorzien. MRCC Rome informeert ons dan dat het Noorse Frontex-schip “Siem Pilot” en later de tanker “Yara Sela” orders hebben gekregen om naar het noodgebied te stevenen.
’s Nachts kunnen we de bootmensen niet bereiken, maar de volgende morgen zien we dat zij nog steeds noodoproepen uitzenden, terwijl het krediet van hun satelliettelefoon op raakt.
Om 9:49 verklaart het MRCC Rome dat de bootmensen zouden gered worden door een militair schip en dat de SAR-operatie door Malta zal worden gecoördineerd. Na uren en verschillende discussies met de autoriteiten bevestigt Malta eindelijk om 13:37 dat de mensen gered werden door het Frontex-schip Siem Pilot.

 

Protest tegen maritieme verlating

De bootvluchtelingen die betrokken waren in dit ongelukscenario waren al meer dan anderhalve dag op zee. De autoriteiten waren al meer dan 24 uur op de hoogte van de situatie, maar toch konden ze niet gered worden aangezien er geen schip beschikbaar was dat geschikt is voor dergelijke operaties. Deze case toont dus aan hoe, niettegenstaande de coördinatie-inspanningen van MRCC Rome, het in de regio beschikbare reddingsmateriaal totaal onvoldoende was.

Maar dit gebrek aan reddingsmiddelen in de gevaarlijkste zone van de dodelijkste grensstreek in de wereld is geen toeval. Men kan het ook niet toeschrijven aan een bijzondere en uitzonderlijke situatie, aangezien het gelijktijdig vertrek van tientallen boten vanaf de Libische kust sinds verschillende maanden vrij vaak voorkomt. Wat gebeurt is het gevolg van welbepaalde politieke beslissingen die genomen werden door de EU en haar lidstaten, die eerst aan de migranten een legale weg ontzeggen om Europa binnen te komen en hen dus de zee opsturen, om dan doelbewust het reddingsdispositief te beperken, in de hoop dat een massaal sterftecijfer afschrikkend zal werken.

Deze ‘tactiek’ heeft in het verleden op zee al immens veel mensenlevens gekost, zoals net twee jaar geleden bij een van de dodelijkste schipbreuken ooit in de Middellandse Zee, met meer dan 1200 doden op minder dan een week. Maar de aanhoudende reddingsinspanningen van activisten en mensen uit de civiele samenleving hebben een cruciale rol gespeeld om de herhaling van een dergelijk rampscenario te voorkomen. In het Paasweekend van 2017 zorgden zij ervoor dat de bootvluchtelingen die we ondersteunden, en duizenden anderen, op miraculeuze wijze konden overleven.
In het geval dat wij gedocumenteerd hebben was de tussenkomst van het humanitaire vliegtuig Moonbird doorslaggevend om de vluchtelingenboot te vinden en de locatie ervan door te geven aan de AS Elenia en het MRCC.

Andere NGO’s gingen tot het uiterste om talrijke schipbreuken te vermijden. De MOAS-bemanning  2 alleen al redde meer dan 1500 mensen uit negen gammele bootjes, en nam er honderden aan boord van hun schip de Phoenix. Zo ook de reddingsboot Iuventa van de NGO Jugend Rettet, die honderden mensen aan boord nam. Niet in staat om nog te navigeren waren zij op zondag zelfs gedwongen een MAYDAY-radiosignaal uit te zenden. Gelukkig konden zij hun reddingsoperatie succesvol afronden en veilig terugkeren naar Malta. Daar komt bij dat koopvaardijschepen opnieuw in stijgende mate betrokken worden bij reddingsoperaties. In het Paasweekend nam een vrachtschip meer dan 1000 mensen aan boord. De Duitse redersvereniging bevestigde ons per email dat zij vraagt om meer reddingscapaciteit en om koopvaardijschepen toereikend uit te rusten.

Toch zijn ondanks hun cruciale inzet de NGO’s en activisten de voorbije maanden het voorwerp geworden van een hatelijke lastercampagne. Zij werden door Frontex, EU-politici en Italiaanse aanklagers niet enkel beschuldigd van betrokkenheid in criminele activiteiten met vanuit Libië opererende smokkelaars, maar zelfs het oversteken van de Middellandse Zee dodelijker te hebben gemaakt. Deze cynische en op niets gebaseerde aanvallen volgen een gebrekkige logica die de dood van migranten gebruikt als dreigend afschrikmiddel tegen toekomstige overvaarten. Zij proberen het onontbeerlijke werk van de NGO’s te ondermijnen door hen uit de dodelijkste zone van de Centrale Middellandse Zee te verbannen.
Dit gedocumenteerde noodgeval en de andere gebeurtenissen in het Paasweekend 2017 doen een hele reeks onrustwekkende vragen rijzen:

  • Waarom zien we geen toename van de reddingscapaciteit op zee, gegeven de reeds jaren gekende, uiterst onstabiele en hartverscheurende situatie van de migranten in Libië, en in afwachting van de duizenden, die nog willen en moeten ontsnappen?
  • Waar bevond zich, in het licht van bovenstaand geval en meer in het algemeen van de toestand voor de Libische kust in het Paasweekend, het dispositief van de militaire operatie Eunavfor Med (European Union Naval Force Mediterranean)?
    De beperkte, late en weigerachtige
    inzet van sommige middelen verandert niets aan het feit dat Eunavfor Med en ook de Triton-operatie van Frontex ervoor kozen om meestal niet beschikbaar te zijn voor zoek- en reddingsoperaties, zoals talrijke NGO’s en andere organisaties hebben gekritiseerd.
  • Hoe kan het dat de smeer- en criminaliseringscampagnes van Frontex, EU-politici en Italiaanse aanklagers voortgaat, gegeven het feit dat honderden, zoniet duizenden hun leven op zee zouden gelaten hebben waren de SAR-operaties van de NGO’s er niet geweest?

De WatchThe Med-alarmtelefoon eist de onmiddellijke beëindiging van de aanvallen tegen humanitaire actoren en een toename van de reddingscapaciteit op zee ter ondersteuning van hun noodzakelijk werk. Tegelijk zijn we er ons wel van bewust dat hachelijke vormen van migratie over zee altijd riskant zullen blijven, hoeveel reddende instanties ook ter hulp komen.

  • Daarom vragen wij in de eerste plaats een radicale breuk met de lopende EU-migratiepolitiek, die aan de basis ligt van de migratie over zee en de massale verdrinkingen.
  • Wij eisen het openstellen van de grenzen en een veilige en wettelijke doorgang, zodat vluchtelingen Europa kunnen bereiken zonder hun leven te riskeren.
  • Wij eisen Vrijheid van Beweging voor Allen!
  • Ferries, geen Frontex!

 

WatchTheMed Alarm Phone, 21 april 2017.

 

  1. Hoewel wij niet in direct contact zijn geweest met de AS Elenia en dus geen commentaar kunnen geven op hun weerzin tegen een reddingsoperatie, weten wij dat eerdere reddingsoperaties door grote vrachtschepen op tragedies zijn uitgelopen, omdat deze schepen niet zijn uitgerust om een SAR-operatie veilig uit te voeren. Tegelijk konden we na verschillende gesprekken met de migranten getuigen hoe de heen-en-weer–manoeuvers van het schip tot acute wanhoop en agitatie leidden op de migrantenboot.
  2. Over MOAS berichtten we reeds in Human Rights Watch: Mensen laten verdrinken is geen EU-waarde [Noot van de vertaler]

2 reacties op “EU: drenkelingen als afschrikking, redders worden misdadigers”

  1. Wat een ontzettend DOM idee….

  2. U zou minstens moeten zeggen welk idee dom is.

Laat een reactie achter