3 maart 2026 – Een verrassing is het al lang niet meer, maar het blijft schandalig: de Europese Unie veroordeelt met geen woord de Amerikaans-Israëlische aanval op Iran. Het is een flagrante schending van het internationaal recht en alle humanitaire principes, maar de misdaden worden begaan door onze bondgenoten, en die beschuldigt men niet. Kaja Kallas, de ‘Hoge Vertegenwoordiger voor het buitenlandbeleid van de EU’ ging niet verder dan een rituele formule: “Wij roepen op tot maximale terughoudendheid, bescherming van burgers en volledige naleving van het internationaal recht, met inbegrip van de beginselen van het Handvest van de Verenigde Naties en het internationaal humanitair recht.” Commissievoorzitter von der Leyen bestond het zelfs om alleen de raketaanvallen die Iran als reactie lanceerde te veroordelen.

Het trio dat zich steeds meer als de koptrekkers van militaristisch Europa opwerpt, soms de ‘E3’  genoemd – de Duitse kanselier Merz, de Franse president Macron en de Britse premier Starmer –  hebben het eveneens alleen over de Iraanse represailles, en drijven de hypocrisie nog een stap verder door aan te dringen op een ‘onderhandelde oplossing’. Ze vermelden er niet bij dat die onderhandelingen aan de gang waren in Genève en deze week zouden voortgezet worden in Wenen. De militaire interventie zet daar natuurlijk een kruis over. De Amerikaanse bewering dat ze Iran wel moesten aanvallen nadat Israël haar voornemen daartoe had meegedeeld zou wel eens kunnen kloppen, want Netanyahu en zijn kornuiten houden meer van bombardementen dan van onderhandelingen.

De E3 benadrukt dat ze niet deelnemen aan de Amerikaans- Israëlische aanvallen, maar “in nauw contact staan met de internationale partners ” Van Duitse zijde werd dit verder gespecifieerd: “We zullen de nodige maatregelen nemen om onze belangen en die van onze bondgenoten in de regio te verdedigen. Dit kan, indien nodig, ook het nemen van proportionele militaire defensieve maatregelen omvatten om het vermogen van Iran om raketten en drones af te vuren bij de bron te vernietigen.” Duitsland verklaart zich dus bereid om de Amerikaans-Israëlische luchtaanvallen op Iran te versterken. De niet-betrokkenheid is dus een zoveelste hypocriete bewering.

Indien het de EU menens was met de claim dat ze achter de “volledige naleving van het internationaal recht, het Handvest van de Verenigde Naties en het internationaal humanitair recht” stond, dan zou ze al het mogelijke doen om schendingen van deze principes te vermijden. Ze zou op zijn minst een oproep moeten doen aan de lidstaten om geen infrastructuur (havens, luchthavens, militaire basissen …) ter beschikking te stellen voor illegale operaties. Voor zover mij bekend is de Spaanse regering de enige die dit beetje zin voor consequentie in de praktijk omzette.  Ze verklaarde bij monde van de minister van defensie Margarita Robles dat Spanje “geen hulp geboden heeft en dat ook niet zal doen aan een unilaterale operatie via de bases in Rota en Morón”. De Amerikaanse militaire planning was dat haar bijtank-vliegtuigen van daar zouden opstijgen. Maar premier Sánchez verklaarde dat men zowel tegen het verachtelijk Iraans regime kan zijn als tegen een militaire interventie. Wie zou hem daarin tegenspreken als men ziet wat het Amerikaanse militaire optreden tegen de verachtelijke regimes in Afghanistan, Syrië of Libië hebben opgeleverd?

Sánchez’ regering was eerder ook al de enige die verklaarde zich niet te zullen schikken naar de Amerikaanse NATO-eis om 5% van het BBP aan defensie te besteden. Het was ook deze regering die (samen met de Ierse en tevergeefs) aandrong op de herziening van het associatieverdrag tussen de EU en Israël.