26 januari 2026- Niet alle partijen zijn het hoofd verloren door de verhalen over een dreigende Russische inval in Europa. Niet alle vinden het verantwoord om miljarden belastingsgeld te spenderen aan de militarisering van de Europese Unie. De Belgische PVDA en Franstalige zusterpartij PTB dienden op 19 januari een resolutie in bij de Belgische Kamer om de geplande aankoop van 11 extra F-35 gevechtsvliegtuigen te schrappen, die bovenop de reeds bestelde 34 stuks zouden komen. Ook de Groenen en hun Franstalige collega’s van Ecolo verklaarden dat de aankoop van nog meer F-35’s onverantwoord is. De argumentaties van de PVDA en Groenen zijn wel fundamenteel verschillend, maar bij een concreet politiek strijdpunt komt het erop aan zoveel mogelijk krachten te verenigen, wat in dit dossier niet voor de hand ligt.  Op de Vlaamse sociaaldemocraten van Vooruit moet weinig gerekend worden, voor hen was F-35 pasmunt bij de regeringsvorming. De Franstalige collega’s bij de PS zijn als oppositiepartij vooral verbale tegenstanders van de uiterst-rechtse N-VA minister van defensie Francken, die niet genoeg kan krijgen van nog meer F-35’s.

De resolutie “betreffende het schrappen van de geplande aankoop van elf nieuwe F-35 gevechts-vliegtuigen” die de PVDA/PTB indiende bij de Belgische Kamer van volksvertegenwoordigers geeft een interessante argumentatie in vier luiken:

• De F-35’s zijn in de eerste plaats ontworpen om andere landen aan te vallen en ze maken België volledig afhankelijk van de Verenigde Staten. Ondanks al deze strategische bezwaren en het feit dat het Belgisch leger straks al zal beschikken over 34 toestellen, wil minister van Defensie Theo Francken (N-VA) er nog elf extra bestellen. “Wij verzetten ons tegen dit dure, gevaarlijke en nutteloze plan”, aldus der PVDA/PTB.
• De F-35’s zijn duur. De 11 extra-toestellen zouden bij aankoop 1,6 miljard euro kosten, “ Met dat geld kun je 40 basisscholen bouwen, 10.000 plaatsen in de kinderopvang voorzien en een modern nieuw ziekenhuis bouwen”, aldus de PVDA, maar als men de totaalkost beschouwt, inclusief opleidingen, onderhoud, wisselstukken en updates, is het prijskaartje vier keer hoger, volgens een berekening van het leger zelf.
• Een kernargument is dat F-35’s niet dienen ter verdediging. Het zijn aanvalswapens, zoals maar al te duidelijk in Gaza blijkt. Bovendien zijn ze gemaakt om Amerikaanse kernwapens te kunnen meevoeren en afwerpen.
• F-35’s maken België (nog) afhankelijk(er) van de Verenigde Staten, want zowat elk onderdeel, elke software update, de opleiding zelf, worden alleen door hen verzorgd. De verhoudingen tussen de “bondgenoten” zijnde wat ze zijnis het zelfs niet zeker dat de toestellen operationeel zijn als ze tegen de zin van Washington zouden gebruikt worden.

Dit is een brede argumentatie die het niet alleen heeft over prijs en defensiecapaciteit, maar ook de fundamentele vraag stelt waartoe die dure tuigen dienen. En inderdaad, men kan alleen hopen dat geen minister of gezagvoerder het in zijn hoofd krijgt om er drones  mee uit de lucht te halen. Jachtvliegtuigen hebben alleen hun “nut” als men er andere landen mee bestookt, en de balans van dat soort interventies in Irak, Syrië en Afghanistan volstaat om de aankoop van dergelijke tuigen af te wijzen.

Wie ietwat logisch wil zijn moet trouwens dezelfde redenering die op Rusland toegepast wordt toepassen op de Verenigde Staten. Elke olielevering uit Rusland financiert de oorlog tegen Oekraïne, aldus de sanctielogica. Welnu, elke aankoop uit het Amerikaans militair-industrieel complex versterkt dit complex, en kan alleen nog meer onheil veroorzaken.

Daartegenover beperkt de argumentatie van Groenen en, in het beste geval, van sommige  sociaaldemocraten, zich tot de afhankelijkheid t.o.v. de VS, en de voorkeur voor Europese wapenproducenten, zonder invraagstelling van het Europees militaristisch beleid. Misschien zet dit sommigen wel aan het denken over de contradicties van het EU-discours over “strategische autonomie”, maar ook een oorlog gevoerd door een hypothetisch autonoom Europees machtsblok moeten we ten gronde verwerpen.