3 februari 2026 – In januari publiceerde de Europese Commissie haar “nieuwe strategie tegen racisme”, waarin antiracistische initiatieven voor de periode 2026-2030 worden aangekondigd. Dit kadert in een (op papier althans) nog hogere ambitie: blijven bouwen aan een echte Unie van gelijkheid!. Naar het zeggen van de Commissie zullen “alle vormen van racisme worden aangepakt, zoals racisme tegen mensen met een donkere huidskleur, zigeuners, Joden, Aziaten en moslims.” In een lijvig document, alleen in het Engels beschikbaar, staan veel mooie intenties, tot en met het voornemen om onderzoek te steunen over het koloniaal verleden van Europa en de  maatschappelijke gevolgen daarvan.[1]

Wat er echter in de nieuwe “antiracisme-strategie” totaal verzwegen wordt is dat de Europese Unie zelf het racisme aanwakkert door haar dodelijk beleid tegen vluchtelingen. Haar Fort Europa politiek heeft al aan duizenden mensen het leven gekost, en de EU schrikt er niet voor terug om ‘illegalen’ te deporteren naar landen waar hun veiligheid helemaal niet gegarandeerd is. Kun je het racisme bestrijden terwijl je voor ieders ogen het leven van een Afrikaan, een Syriër, Afghaan of Gazaan als iets van verwaarloosbare waarde behandelt?

Op deze hypocrisie reageerde het Europees Netwerk tegen Racisme (ENAR) met een standpunt in EUobserver. “Op papier hernieuwt de EU haar streven naar gelijkheid. In de praktijk versnelt het EU-beleid echter de militarisering van de grenzen, verhoogt het de defensie-uitgaven en breekt het de sociale bescherming af, waarbij gemarginaliseerde en geracialiseerde gemeenschappen het zwaarst worden getroffen.” ENAR wijst er ook op dat antiracistische, migrantenondersteunende of door kleurlingen geleide organisaties het steeds moeilijker krijgen, door ingrepen op hun financiering, bedreigingen of criminalisering (zoals de ngo’s die mensen proberen te redden van de verdrinkingsdood op de Middellandse Zee).

Gelijkheid is iets dat in speeches opgehemeld wordt, besluit ENAR, maar uitsluiting is wat in de praktijk gebeurt.

[1] Tussendoor herinnert de Commissie er ook aan dat, wat antisemitisme betreft, ze de definitie daarvan hanteert zoals opgesteld door de Internationale Alliantie voor de Herdenking van de Holocaust, IHRA. Dit is een tendentieuze definitie, die er gemakkelijk toe leidt dat kritiek op de politiek van de staat Israël gelijk gesteld wordt met antisemitisme. Progressieve Joodse organisaties hebben al vaak tegen dit misbruik van de Holocaust geprotesteerd, maar voor de Commissie en veel Europese regeringen is het een stok achter de deur om protest tegen de Israëlische genocidale apartheidspolitiek af te doen als antisemitisme.