12 december 2025 – U kon het in de media vernemen: de Europese Unie vond een “oplossing” om uit de impasse te geraken rond de bevroren tegoeden van de Russische centrale bank bij het Belgisch bedrijf Euroclear. Het verzet van de Belgische regering tegen het gebruik van dit geld (zo ‘n 180 miljard euro) om er ‘herstelleningen’ aan Oekraïne mee te financieren, berust onder andere op de mogelijkheid dat er binnen de EU geen unanimiteit gevonden wordt om het sanctieregime (waar de bevriezing van de tegoeden een onderdeel van is) te hernieuwen. Dit moet om de zes maanden gebeuren, en het volstaat dat bijvoorbeeld Hongarije zich verzet tegen hernieuwing opdat de bevriezing automatisch ongedaan zou worden gemaakt. De kolossale som moet dan meteen gerestitueerd worden, terwijl ze geheel of gedeeltelijk in Oekraïense handen is…

De “oplossing” die de Europese commissie bedacht is punt 1 van artikel 122 van het verdrag over de functionering van de Europese Unie (VWEU). Wat zegt dit artikel:

Artikel 122

1. 1. Onverminderd de overige procedures waarin de Verdragen voorzien, kan de Raad op voorstel van de Commissie in een geest van solidariteit tussen de lidstaten bij besluit de voor de economische situatie passende maatregelen vaststellen, met name indien zich bij de voorziening van bepaalde producten, in het bijzonder op energiegebied, ernstige moeilijkheden voordoen.

Het artikel gaat dus over het nemen van gepaste maatregelen bij ernstige economische moeilijkheden. Dat het bijvoorbeeld ingeroepen werd wegens de economische gevolgen van de Covid-crisis is vrij logisch, maar het is een heel ander paar mouwen als het gaat over het verder financieren van de Oekraïense oorlogsvoering. De bekende Duitse economiejournalist Wolfgang Münchau drukt het als volgt uit:

“Veteranen van de eurocrisis zullen zich artikel 122 VWEU herinneren, dat de EU toestond een beroep te doen op een “economische noodsituatie” om reddingsoperaties voor landen te rechtvaardigen. De EU probeert nu opnieuw een beroep te doen op dezelfde clausule, ditmaal om te voorkomen dat de Russische activa in Europa worden teruggegeven aan Rusland. Het juridische argument is dat de EU-lidstaten de facto insolvent zijn en het Russische geld nodig hebben om Oekraïne te helpen. Artikel 122 was bedoeld voor zaken als aardbevingen of bijbelse overstromingen, niet voor politieke moeilijkheden die lidstaten ondervinden bij het verschuiven van geld van andere uitgaven naar militaire hulp.”

 “Lidstaten die de facto insolvent zijn”, zegt Münchau, en inderdaad, de Art. 122 constructie van de Commissie is in feite de bekentenis dat we wel beloofd hebben Oekraïne te steunen whatever it takes, maar dat we daar niet toe in staat zijn. Tenzij we beroep doen op een hachelijke operatie als het gebruik van de in beslag genomen middelen van de Russische centrale bank. Tenminste als er geen risico is dat de sancties moeten beëindigd worden en het geld subito presto teruggegeven. Hierbij wordt wel zedig verzwegen dat er wel degelijk een alternatief is voor wie het zo nodig vindt de oorlog verder te zetten, en dat is het afsluiten van een Europese lening. Maar het is de hoofdprotagonist van het verderzetten van die oorlog, de Duitse kanselier Merz, die daar niet wil van weten.

Deze constructie is ook bedoeld om de Belgische regering te laten zwichten in haar verzet tegen de ‘herstellening’, maar men weet nochtans zeer goed dat het mogelijk wegvallen van de sancties slechts één van de risico’s is die Bart De Wever niet wil nemen.

En ondertussen blijven de oorlogszuchtige EU-leiders hun verhaaltje rondbazuinen dat Europa valt als Oekraïne verliest. Oorlogscommissaris Kubilius heeft van inlichtingendiensten gehoord dat er in het Kremlin gesproken wordt over een aanval op NATO-landen. De voorzitter van de Europese Raad Antonio Costa weet dat “Rusland een bedreiging vormt voor alle Europese landen, ongeacht hoe ver ze van Moskou verwijderd zijn.” De onvermijdelijke Marc Rutte doet er nog een schep bovenop:  “we staan voor een conflict van dezelfde omvang als de oorlogen die onze grootouders en overgrootouders hebben meegemaakt”.