14 januari 2026 – Zoals bekend is de Europese Commissie de wetgeving op zowat alle terreinen aan het ‘vereenvoudigen’, om zo de competitiviteit van de Europese  bedrijven te vergroten. Ze lanceert daartoe de ene “omnibus” na de andere [1], met daarin aanpassingen die meestal neerkomen op de wensen van de bedrijven. In november 2025 stelde de Commissie haar ‘digitale omnibus’ voor. Dit gaat over alles wat te maken heeft met digitale communicatie, gegevensbescherming, privacy, gebruik van Artificiële Intelligentie, enz. Mensenrechtenorganisaties hebben al gewaarschuwd dat de ‘vereenvoudiging’ ernstige risico’s inhoudt op het gebied van fundamentele rechten. Nu heeft Corporate Europe Observatory (CEO), een ngo die het gelobby van bedrijven bij de Europese instellingen in kaart brengt, een nauwkeurige analyse gemaakt van de digitale omnibus. Hieruit blijkt dat de aanpassingen stuk voor stuk ingaan op de wensen van de – essentieel Amerikaanse – Big Tech spelers (Google, Microsoft, Amazon, Apple, Meta…). Welk ‘competitiviteitsvoordeel’ Europese bedrijven hieruit moeten halen is dan ook een groot vraagteken. De analyse van Corporate Europe Observatory (in het Engels) is hier ter beschikking, we lichten er enkele gevallen uit.

• De Commissie beweert natuurlijk dat er geen afbreuk zal worden gedaan aan de bescherming van persoonlijke gegevens. Maar wat doen de slimmerds? De definitie van ‘persoonlijke gegevens’ wordt aangepast. Identificatiegegevens van de persoon in kwestie kunnen ‘geanonimiseerd’ worden, t.t.z. vervangen door een nummer of code. Als een bedrijf beweert dat het de aldus geanonimiseerde data niet kan terugleiden tot de oorspronkelijke persoon, zouden de beschermingsmaatregelen (de zgn. GDPR orotectie) niet van toepassing zijn. Het is echter bekend dat het in veel gevallen voor databedrijven niet zo moeilijk is om de persoon achter een code terug te vinden.
• Een burger heeft tot nog toe het recht om van een bedrijf de gegevens op te vragen die het over zijn of haar persoon heeft. Dat lukte in het verleden bijvoorbeeld voor afgedankte Uber-chauffeurs, die wilden weten wat er in hun persoonlijke files door het bedrijf bijgehouden werd. De Commissie zou van plan zijn om dit recht te beperken voor personen die er ‘misbruik’ van maken. Het bedrijf zou de informatie kunnen weigeren mee te delen, of daarvoor een kostprijs aanrekenen.
• Voor het ‘trainen’ van hun artificiële intelligentie-programma’s willen de betrokken bedrijven over zoveel mogelijk gegevens beschikken op allerlei gebied. Voor Google, Meta of X liggen die voor het grijpen op hun social mediaplatforms. De digitale omnibus zou dit alleen nog verbieden in het geval iemand daar uitdrukkelijk om vraagt.
• Er worden door administraties en bedrijven steeds vaker automatische, algorithmische ‘profileringsprogramma’s’ gebruikt bij de selectie van sollicitanten, het toekennen van leningen of verzekeringen, opsporen van fraude enz., soms met catastrofale gevolgen, zoals bij het Nederlandse toeslagenschandaal. Momenteel zijn algoritmische beslissingen met ernstige gevolgen voor een persoon slechts uitzonderlijk toegelaten, maar de Commissie wil de regelgeving aanzienlijk versoepelen.
• …

Men verwacht dat het Europees Parlement midden 2026 over de Commissievoorstellen zal stemmen.