9 december 2025 – De voorbije dagen viel er wat te leren over de reëel bestaande Europese Unie. Dat kan nogal contrasteren met wat ze beweert te zijn en hoe ze beweert te functioneren.

Er was de voorbije vrijdag een uitzonderlijk etentje in de ambtswoning van de Belgische premier De Wever, met een Duits koppel als gasten: Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en Duits kanselier Friedrich Merz. Deze laatste had er zelfs een gepland bezoek aan Noorwegen voor afgezegd. Hij en von der Leyen moesten ten allen prijze de Belgische premier zijn kar laten keren, zijn beloftes laten inslikken en de steun van zijn parlement de rug doen toekeren om het geniaal Europees plan voor de voortzetting met Russisch geld van de oorlog door Oekraïne niet te laten mislukken.

Waartoe al deze moeite? Een column in de zaterdageditie van De Standaard door de hoog aangeschreven Nederlandse Europacorrespondente Caroline de Gruyter maakt het duidelijk: “Als Oekraïne de oorlog verliest, staat Poetin bij ons aan de poort –  zo simpel is het.” Hoe simpel ook, de Gruyter geeft geen enkel argument voor haar verontrustende stelling. Wel weet ze dat, “als Europeanen zelf niet willen vechten, ze maar Oekraïne moeten bewapenen totdat het, zoals Ursula von der Leyen zei, een groot ‘stalen stekelvarken’ is.” Dat geeft dan minstens een tijdsperspectief voor de operaties. Of het ook een toekomstperspectief biedt voor de Oekraïners die in toenemende mate proberen aan de legerdienst te ontkomen zou ik betwijfelen.

Hopelijk was het een licht verteerbare maaltijd in De Wevers ambtswoning, want ’s anderendaags, 6 december, stond Merz al voor het Israëlisch parlement en ontmoette hij de president en de van oorlogsmisdaden beschuldigde premier van de apartheidsstaat. “Ik beschouw het als een grote eer en een werkelijk grote onderscheiding om hier te zijn en te bevestigen dat het steunen van dit land het onveranderlijke kernprincipe van het beleid van de Bondsrepubliek Duitsland is en zal blijven“, aldus Merz. Met misdadige regimes aanpappen wordt door de EU niet verboden, op voorwaarde evenwel dat ze tot onze ‘partners’ gerekend worden.

Maandag 8 december liet dan weer een ander facet zien van de op waarden gebaseerde Unie. De Raad van ministers stemde in met een nieuw asielbeleid, waardoor de lidstaten ongewensten kunnen deporteren, akkoorden sluiten met niet-EU landen (zoals Italië deed met Albanië) om er hun afgewezen asielzoekers te deponeren in detentiecentra, of zelfs de hele asielprocedure te exporteren naar zulke derde landen. Er zal ook gewerkt worden met een lijst van ‘veilige landen’. Dat maakt het voor beambten veel gemakkelijker om een asielaanvraag al dan niet ontvankelijk te verklaren. Meneer is uit Syrië? Veilig land, aanvraag afgewezen, de volgende…

Het Europees parlement moet nog zijn zegen geven, maar dat kan weinig problemen geven aangezien deze plannen grotendeels geïnspireerd zijn door die van de sociaaldemocratische Deense regering, en extreemrechts misschien zelfs vindt dat het nog niet ver genoeg gaat.

Ik zal het niet hebben op de verdenking van fraude die sinds enkele dagen rust op Federica Mogherini, afgetreden rector van het Europacollege in Brugge en gewezen Hoge Vertegenwoordiger van de EU. Fraudegevallen kunnen zich nu eenmaal overal voordoen. Maar het woord Europacollege brengt me wel in herinnering dat het daar was dat Mogherini’s opvolger Josep Borrell (allebei sociaaldemocraten) zijn parabel van de Europese Unie als tuin ten beste gaf voor de toekomstige diplomaten van de EU. Borrell: “Ja, Europa is een tuin. We hebben een tuin aangelegd. De beste combinatie van politieke vrijheid, economische welvaart en sociale samenhang die de mensheid tot nog toe kon bereiken! Het grootste deel van de rest van de wereld is een jungle, en de jungle zou een invasie kunnen doen in de tuin.” 

Krijgt men niet de indruk dat de tuin zelf een jungle is geworden?