18 februari 2026 – We hebben hier al verschillende keren [1] bericht over de Frans-Duitse plannen om hun wapenindustrieën een gevechtsvliegtuig van de ‘zesde generatie’ te laten ontwikkelen dat tegen 2040-2045 de Amerikaanse F-35 zou kunnen opvolgen. De plannen, in 2017 door Macron en Merkel gelanceerd en bekend als FCAS (Future Combat Air System) waren grootser dan alleen een gevechtsvliegtuig, want het systeem, de combat cloud, zou ook satellieten, zwermen bewapende drones bevatten en met artificiële intelligentie uitgerust worden. Het project zou in de eerste plaats gedragen worden door het Franse Dassault en de Duitse tak van Airbus, waar zich naderhand ook het Spaanse INDRA bijvoegde. België werd waarnemend lid van de club, en betaalde 60 miljoen euro aan voorbereidende research. Het entreegeld van 300 miljoen om volwaardig lid te worden werd in het vooruitzicht gesteld.

Maar de samenwerking tussen Dassault en Airbus bleek steeds problematischer te worden. Dassault, producent van de Rafale, wou geen Duitse bemoeienis met het gevechtsvliegtuiggedeelte; zelfs het linkse boegbeeld Mélenchon vond dat de Franse know how bij de bouw van gevechtsvliegtuigen niet mocht verkwanseld worden aan de Duitsers… [2] Al is FCAS strikt genomen een aangelegenheid onder privébedrijven, bij monstercontracten en dan nog in de militaire sector zijn ze ook staatszaak. De Duitse kanselier Merz en de Franse president Macron hadden de laatste maanden herhaaldelijk contact over de zaak, maar in een interview dat vandaag (18 februari) bekend werd gemaakt lijkt Merz het definitieve einde van na FCAS aan te kondigen.

“De Fransen willen een gevechtsvliegtuig dat kernbommen kan meevoeren en vanop een vliegdekschip kan vertrekken. Dat is niet wat het Duits militair apparaat nodig heeft”, aldus Merz. Hij vroeg zich ook af of er binnen 20 jaar nog wel nood zal zijn aan bemande gevechtsvliegtuigen; “als dit het geval zou zijn, zijn er tal van partnerschappen mogelijk.”

De hele enscenering van een Europa dat zich op een Russische aanval moet voorbereiden, en daarvoor de nodige financiële en desgevallend menselijke offers moet brengen, lijkt (en is) het werk van een politieke elite die de werkende bevolking doet opdraaien voor haar machtsambities. Het is dan ook teleurstellend te moeten vaststellen dat IG Metall, de grote Duitse vakbondscentrale (waaronder ook de wapenindustrie valt) tussenkomt in het FCAS-debat om de ontwikkeling van twee gevechtsvliegtuigen, één dat aan de Franse en één dat aan de Duitse noden voldoet en door de Duitse wapenindustrie ontwikkeld wordt, als oplossing te bepleiten.  Het DGB-standpunt is een soort Duits spiegelbeeld van Mélenchons verdediging van de Franse wapenproducent Dassault.

De vredesbeweging staat voor een enorme opgave!

[1]Ander Europa,  Gevechtsvliegtuigen als Europees project, Oorlog onder Europese wapensmeden, De Frans-Duitse locomotief vervoert nu vooral wapens

[2] België liet in juli 2025 weten dat het afziet van zijn voornemen om volwaardig lid te worden van de FCAS-club, gezien de twijfelachtige toekomst van het project. Het heeft de Belgische belastingbetaler “slechts” zestig miljoen gekost, de voorziene 300 miljoen voor volle deelname zullen wel bij andere wapenbedrijven belanden.

[3] Het interview (Duits) kan hier beluisterd worden.

Toegevoegd op 5 maart 2026: Zoals op het eind van dit artikel vermeld werpt de Duitse vakbond IG Metall zich op als verdediger van een Duits gevechtsvliegtuig, naast het Franse  dat  Dassault zou bouwen. Dit kortzichtig corporatisme wordt vandaag 5 maart kracht bijgezet door een ‘actiedag’ georganiseerd door IG Metall aan de betrokken wapenbedrijven Airbus en MTU. Samen met de bedrijfslobby van de sector (Bundesverband der Deutschen Luft- und Raumfahrtindustrie) roepen ze op om FCAS te redden met de ’twee-vliegtuig oplossing’. De grootste industriële vakbond in Europa heeft helaas niet de beste inzichten in wat de werkersbelangen zijn.