27 maart 2026 – Het Europees Parlement keurde gisteren voorstellen goed die in de EU zullen leiden tot een schrikbewind tegen vluchtelingen. In veel lidstaten is er nu al een zeer repressief beleid tegen ‘illegalen’, waarbij de EU de ogen dichtknijpt bij pushbacks of niet-naleven van de rechten van asielzoekers. Maar de geplande verordening van de Europese Unie zal een wetgevend kader bieden dat een heel eind tegemoet komt aan de wensen van extreem-rechts. PICUM, een ngo die opkomt voor sociale gerechtigheid en de rechten van mensen zonder papieren, geeft een aantal voorbeelden van nu reeds bestaande wanpraktijken, die echter riskeren met de mantel van EU-legaliteit omkleed te worden:

• Politie-invallen in woningen, opvangplaatsen, ziekenhuizen of scholen als men vermoedt dat er zich ‘illegalen’ bevinden;
• politieacties in stations, op bussen en treinen om ‘illegalen’ op te pakken;
• veralgemeend gebruik van technologie (camera’s, gezichtsherkenning, biometrische databestanden…);
• Zorgverleners of maatschappelijk werkers, misschien zelfs leerkrachten, zouden verplicht kunnen worden om mensen zonder papieren aan de autoriteiten te melden;

De plannen houden ook in dat mensen kunnen gedeporteerd worden naar landen buiten de EU waarmee ze geen enkele band hebben. Het voordeel is dat de EU dan haar handen in onschuld kan wassen. De aanzet voor zulke operaties werd gegeven door de Italiaanse uiterst-rechtse premier Meloni, die de voorbije jaren tegen betaling (vrij mislukte) akkoorden sloot met Albanië om er ongewensten te laten opsluiten. Ook de voormalige Britse premier Boris Johnson hoopte ‘illegalen’ in Rwanda te kunnen droppen. Het Europees Parlement verklaarde zich ook akkoord om ‘niet-gedocumenteerde migranten’ tot 24 maanden te kunnen opsluiten, ook als daar kinderen bij gemoeid zijn.

Bij de stemming in het Europees Parlement (389 voor, 209 tegen, 32 onthoudingen) kwam een nieuwe meerderheid tot stand, christen-democraten van de Europese Volkspartij (EVP, de grootste Europese politieke familie, waartoe Commissievoorzitter von der Leyen toe behoort) en de diverse fracties van uiterst rechts (Europese Patriotten, Europese Conservatieven en Soevereinisten). Sociaaldemocraten, radicaal Links, Groenen en het grootste deel van de liberalen stemden tegen. (Het moet gezegd, de twee Vlaamse christendemocraten van CD&V onthielden zich). Er blijken vooraf contacten geweest te zijn via een chatgroep tussen leden van de EVP en vertegenwoordigers van uiterst-rechts.

Het is echter (helaas) niet zo dat er op het gebied van migratiebeleid in het Europees Parlement, en meer algemeen op de Europese politieke scène, een progressieve, humanitaire pool bestaat, die radicaal-links, Groenen, sociaaldemocraten en een deel van de liberalen omvat, naast reactionaire xenofoben bij de EVP en uiterst- rechts. De Deense sociaaldemocraten van premier Mette Frederiksen hebben er veel toe bijgedragen dat een repressief vluchtelingenbeleid à la Meloni salonfähig werd in de EU. De Deense sociaaldemocraten stemden dan ook voor de tekst, en hun Zweedse collega’s onthielden zich.

Er worden nu over de voorstellen onderhandelingen gevoerd tussen het Parlement en de Raad (ministers van de lidstaten, ook voorstanders van een repressief vluchtelingenbeleid), wat uiteindelijk tot de goedkeuring van een Europese verordening moet leiden.