28 april 2026 – Sinds Rusland vier jaar geleden de oorlog tegen Oekraïne begon, hebben de Europese Unie en – op enkele uitzonderingen na – de regeringen van de lidstaten aangestuurd op een militaire overwinning van Oekraïne, en hebben ze geen diplomatieke pogingen gedaan om het conflict zo vlug mogelijk te beëindigen. Integendeel, ze hebben Oekraïne steeds meer financiële middelen ter beschikking gesteld om de oorlog te kunnen verderzetten, met het oog op een zo goed als onmogelijke zege. Naar de inwoners van de EU toe werd de financiële steun gelegitimeerd door de oorlog in Oekraïne voor te stellen als “de onze”, die onze democratie moet beschermen tegen een inval van de autocraat in het Kremlin. Wie het vanuit de vredesbeweging of een academische rationele analyse durfde te hebben over onderhandelingen werd al vlug in de hoek van de “Poetin vrienden” gedrumd.

Maar wat zei de Duitse kanselier Merz na de bijeenkomst van de Europese staats-en regeringshoofden in Cyprus (23-24 april), waar onder andere een nieuwe financiële injectie van maar liefst 90 miljard euro in de Oekraïense oorlogsvoering werd goedgekeurd? “Op een gegeven moment zal Oekraïne een staakt-het-vuren-overeenkomst ondertekenen. Op een gegeven moment komt er hopelijk een vredesverdrag met Rusland. Dan kan het zijn dat een deel van het Oekraïense grondgebied niet langer Oekraïens is.” Hij insinueerde zelfs dat een dergelijke deal een element kan zijn van de toetreding van Oekraïne tot de Europese Unie.

Merz is niet de enige Europese leider die openlijk begint te erkennen dat de hoop van de EU op een militaire overwinning van Oekraïne op Rusland niet kan volgehouden worden. De Belgische premier De Wever deed gelijkaardige uitspraken, vooral in de hoop op een terugkeer naar goedkope olie en gas. Veel andere Europese kopstukken wachten waarschijnlijk af in welke richting de wind zal draaien, maar het is ondenkbaar dat de Europese Commissie op ramkoers zou gaan met Berlijn. Er kan nog heel wat bloed vloeien op het Oekraïense slagveld, maar uiteindelijk hangt een verderzetting van de oorlog af van geld dat vanuit de EU daarin gestopt wordt. Een tweede lening van 90 miljard zal er niet komen. Men moet vooral vrezen dat voor de heropbouw van Oekraïne er veel minder enthousiasme zal zijn dan voor het financieren van een uitzichtloze oorlog.