28 april 2026 – Gesteund op 18.241 handtekeningen moest het Vlaams Parlement een hoorzitting organiseren waarin de bezwaren van de organisatoren van de petitie  “Stop Wapens voor Israël” tegen een Vlaams wetsvoorstel voor versoepelde wetgeving gepresenteerd werden. Het wetsvoorstel gaat uit van de Vlaamse ‘premier’ Diependaele, politicus van de N-VA, de Vlaams-nationalistische partij die ook de premier van België, Bart De Wever, leverde. Initiatiefnemers van de petitie waren 11.11.11, INTAL, Vrede vzw, Pax Christi, Ieper for Palestine, Limburg for Palestine, Broederlijk Delen, Käthe Kollwitz Collectief, Antwerpse Coalitie voor Palestina, House of Compassion, Handala, Better Planet Online, Palestina Solidariteit en Vredesactie.

In de persmededeling zegden ze hierover:

We waarschuwen dat het nieuwe wetsvoorstel de controle op wapenhandel zwaar zou uithollen. Zo zouden controles op cruciale zaken zoals motoronderdelen voor gevechtsvliegtuigen pas achteraf worden uitgevoerd, wanneer de wapenleveringen al hebben plaatsgevonden. Een bijzonder pijnpunt is dat het voorstel wapenhandel richting NAVO-landen en internationale samenwerkingsprogramma’s, zoals de productie van F-35’s, zou vrijstellen van voorafgaande screening, terwijl Israël een vaste klant is van die programma’s.

“Minister Diependaele wil zijn ‘actualisering’ van het decreet doordrukken als een technische ingreep, maar het is in feite een totale uitholling van controles die nodig zijn om mensenrechten te beschermen,” zegt Jo Dirix van Vredesactie.

Een tweede zorgwekkende wijziging is de versoepeling van de vergunningsplicht voor de handel van wapens tussen EU-landen. Het nieuwe decreet wil motoronderdelen en vergelijkbare componenten als ‘niet-essentieel’ bestempelen, waardoor ze zonder controle naar Duitsland kunnen worden doorgestuurd om daar in grotere wapensystemen te worden geïntegreerd die vervolgens naar Israël gaan.

“Zonder die zogenaamde ‘niet-essentiële stukken’ blijft een gevechtsvliegtuig niet in de lucht,” waarschuwt Dirix. “Het Genocideverdrag verplicht ons om genocide te voorkomen; deze wetgeving zou ons niet alleen tot actieve deelnemers daaraan maken, maar zou ook de mogelijkheid wegnemen om onze deelname daaraan te beëindigen.”

Transparantie verdwijnt, macht concentreert zich

Het wetsvoorstel centraliseert bovendien te veel macht bij de Vlaamse regering zelf, terwijl het Grondwettelijk Hof de regering in december nog veroordeelde voor een gebrek aan transparantie. “Het is ironisch dat de regering nu voorstelt om publieke controle te elimineren door vergunningsplichten voor internationale projecten af te schaffen,” aldus Willem Staes van 11.11.11. “Hierdoor ontsnapt een aanzienlijk deel van de wapenstroom aan elke vorm van publiek toezicht. Dit creëert een volledig ondoorzichtig beleid.”

De organisaties wijzen erop dat de Vlaamse regering zich hiermee niet vrijwaart van internationale verplichtingen. “Onder het VN-Wapenhandelsverdrag blijft Vlaanderen verantwoordelijk voor de controle op eindgebruik, een taak waarin ze al herhaaldelijk gefaald is” waarschuwt Staes. “Door de controle uit te besteden en regels te versoepelen, maken we onze eigen bedrijven en overheid kwetsbaar voor juridische procedures en reputatieschade, zonder dat dit bijdraagt aan meer veiligheid.”

Politieke spagaat en gebroken beloftes

De hoorzitting onthulde ook de politieke spanningen rond het dossier. Vooruit en CD&V, die eerder dreigden met de val van de regering omwille van wapenuitvoer naar Israël, lijken nu akkoord te gaan met het versoepelde decreet. “De spagaat is onhoudbaar,” zegt Staes. “Je kunt niet enerzijds zeggen dat je geen kinderen wilt zien sterven en anderzijds stemmen voor een wet die de weg vrijmaakt voor wapens die bijdragen aan grootschalige oorlogsmisdaden.”

De organisaties eisen dat het wetsvoorstel wordt ingetrokken en vervangen door een decreet dat mensenrechten centraal stelt. Hun eisen zijn concreet:

1. 1. Geen algemene vergunningen voor wapenuitvoer naar landen buiten de EU zonder strikte eindgebruikscontrole.
   2. Behoud van de vergunningsplicht voor alle overbrengingen, inclusief internationale samenwerkingsprojecten.
   3. Volledige transparantie en publieke rapportage over alle wapenstromen.

“Een waardig Wapenhandeldecreet beschermt mensenrechten in plaats van de militaire industrie op haar wenken te bedienen,” stelt Jo Dirix. “De Vlaamse regering mag misschien gebroken hebben met Vlaanderens pacifistische traditie, maar haar burgers eisen dat elke medewerking aan de gruwel in Gaza onmogelijk wordt gemaakt.”