- ander europa - https://www.andereuropa.org -

RESET Europa: een boeiend debat tussen Peter Mertens en Paul De Grauwe

door Herman Michiel, 26 oktober 2017

 

Op 17 oktober had in Overijse een goed bijgewoond debat plaats over de Europese Unie. In de clinch traden twee wel heel verschillende figuren: Peter Mertens, voorzitter van de Belgische radicaal linkse PVDA, en professor economie Paul De Grauwe, ooit nog senator voor de liberale VLD, nu verbonden aan de London School of Economics. Vooral in Nederland zal de verbazing misschien nog groter zijn als we erbij vermelden dat dit een initiatief was van de christelijke bediendenvakbond LBC-NVK.  Om het nog wat gekker te maken: het leek er aanvankelijk naar dat de twee debaters het zowat over alles eens waren in hun scherpe kritiek op de Europese Unie! Prof. De Grauwe begon zich af te vragen wat zijn liberale vrienden zouden denken van zijn instemming met heel veel van wat zijn communistische opponen’ zei …

Dat het tot dergelijk open gesprek kwam met verwonderlijk veel onderlinge instemming heeft een aantal redenen. De twee sprekers hebben een evolutie achter de rug die verklaart dat dit debat (en een gelijkaardig, 5 jaar geleden) geen steriele confrontatie was tussen twee dogmatici. De Grauwe heeft herhaaldelijk toegegeven dat zijn  onvoorwaardelijk liberaal vertrouwen in ‘de markt’ als sociale regulator fout was. Hij blijft weliswaar geloven dat het kapitalistisch systeem voor een veralgemeende welvaart kan zorgen, maar ook de overheden moeten daarbij een belangrijke rol spelen. Openbare diensten, rechtvaardige fiscaliteit, arbeidswetgeving, keynesiaans anticyclisch beleid, behoorlijke lonen …, dit zijn voor De Grauwe vanzelfsprekendheden. Het Europees beleid, zeker het soberheidsbeleid sinds het uitbreken van de financiële crisis, wijst hij bijgevolg categoriek af. Wat de foute euro-architectuur betreft heeft hij  al eind jaren ’90 onheilsscenarios geschetst die 10 jaar later maar al te realistisch bleken. In zijn economische opvattingen is De Grauwe geëvolueerd naar wat vroeger sociaaldemocratisch reformisme heette, terwijl de huidige sociaaldemocraten evolueerden naar het neoliberalisme; vandaar de merkwaardige positie van deze ‘liberale’ professor.

Peter Mertens kende samen met de Partij van de Arbeid (PVDA, PTB in franstalig België), waarvan hij voorzitter is, ook een belangrijke evolutie. Van een vrij sectarische mao-stalinistisch geïnspireerde organisatie evolueerde de PVDA in de 21e eeuw tot een kleine maar energieke linkse partij; in het Belgisch politiek landschap is ze de enige die een socialistisch programma verdedigt. De zenuwachtige banvloeken van centrum-rechts en centrum-links tegen deze luis in de pels zeggen veel over het groeiend succes van de PVDA.  Dat Mertens boeken (Hoe durven ze? 2012, Graailand, 2016) ook in Vlaanderen op veel belangstelling mogen rekenen in kringen van de christelijke vakbond, traditioneel het wingewest van christendemocratische stemmenschooiers, moet inderdaad nogal verontrustend zijn. En zo baart het geen buitengewoon opzien meer als een afdeling van de christelijke vakbond Peter Mertens uitnodigt om het over Europa te hebben. Ook deze evolutie binnen de christelijke vakbond, zij ze nog schoorvoetend en zeker niet in de hele beweging merkbaar, is er een die een evenement als dit debat mogelijk maakte.

In haar korte inleiding nam Lut Cromphout, sinds mei 2017 voorzitter van de christelijke bediendenvakbond LBC-NVK, geen expliciet standpunt in t.o.v. de Europese Unie, maar haar twijfels over de sociale intenties ervan en over de houding die een vakbond er moet bij innemen getuigen van de groeiende bekommernis hierover in de vakbondswereld.

Het eerste deel van het debat, een goed uur, kunt u in de opname hieronder beluisteren (om technische redenen verpakt in een youtube-filmpje met statisch beeld).  De moderator, VTM-journalist Jelle Frencken, legde beide sprekers een aantal actuele kwesties voor: Catalonië, rechts succes bij de verkiezingen in Oostenrijk, wat aanleiding gaf tot beschouwingen over het optreden van de EU in Griekenland, de band tussen het Europees soberheidsbeleid en het succes van nationalistische partijen, de politiek van de Europese Centrale Bank. Verder de ‘modernizering van de arbeidsmarkt’ (waarbij Mertens het o.a. heeft over Post.nl) en de vraag hoe een ‘ander’ Europa er dan eigenlijk zou moeten uitzien.

 

 

Daarna volgden een aantal tussenkomsten en vragen vanuit de zaal. Pas hier kwamen enkele grondige meningsverschillen tussen de twee sprekers aan de oppervlakte:

Dit initiatief van LBC-NVK verdient een pluim. Hier heeft men begrepen dat de militanten en leden meer gediend zijn met een tegensprekelijk debat dan met een door de EU gesponsord bezoek aan het Parlement in Straatsburg, onder begeleiding van een europarlementariër van de ‘bevriende’ partij. Misschien moesten de collega’s van de socialistische vakbond hier ook eens over denken?

 

 

 

1 reactie (Openen | Sluiten)

1 reactie Aan "RESET Europa: een boeiend debat tussen Peter Mertens en Paul De Grauwe"

#1 Reacties Door Peter vanderleyden Op 27 oktober 2017 @ 03:11

Bedankt voor deze opname en verslag