8 september 2025  –  De media geven regelmatig updates van het aantal  door Israël vermoorde Palestijnen in Gaza. Op 3 september 2025 stond het cijfer op 63.746, aldus de Verenigde Naties (46% mannen, 16% vrouwen, 31% kinderen en 7% ouderen). Heel af en toe leest men dat het gaat om een officieel dodencijfer,  gebaseerd op lijken geteld in ziekenhuizen en mortuaria. Wie onder het puin begraven is, is officieel nog niet dood… Het moet dus om veel meer mensen gaan dan de officiële cijfers, maar om hoeveel?

Hierover deed de Franse professor  en Midden-Oostenkenner Jean-Pierre Filiu een educated guess.[1] Filiu kon in december 2024 – januari 2025  een maand in Gaza doorbrengen als lid van een team van Artsen zonder Grenzen; Israel laat immers geen verslaggevers toe in Gaza. “Sterfgevallen als gevolg van mislukte evacuaties en gebrek aan medische zorg zijn niet opgenomen in het officiële dodental, evenmin als sterfgevallen als gevolg van epidemieën, honger, dorst en de vele wonden die een bevolking teisteren die is ondergedompeld in onmenselijke omstandigheden”, schrijft Filiu zijn kroniek. Om een idee te krijgen van de verhouding tussen directe en indirecte slachtoffers van de Israëlische aanval  gebruikt Filiu  de betrouwbare statistiek van wat in de kleine christelijke gemeenschap van Gaza gebeurde. Het gaat om zo’n 800 personen,  die uiteraard niets met Hamas te maken hebben.  Het neemt niet weg dat een aantal van hen in een kerk door Israëlische snipers vermoord werden, en kerken gebombardeerd. Van deze christelijke gemeenschap verloor 5,5% het leven sinds het begin van de oorlog. Een conservatieve schatting is dat op 10 doden  er zes directe  en vier indirecte slachtoffers zijn, maar een fifty-fifty verhouding behoort ook tot de mogelijkheden. Men moet er dus van uitgaan  dat er sinds het begin van de Israëlische aanval in oktober 2023 zo ‘n 120 à 130 duizend Gazanen het leven verloren.

Wat een dergelijke slachting betekent kunnen de ruim 100.000  aanwezigen op de Palestina-betoging in Brussel gisteren zich voorstellen met het beeld dat elk van hen neergekogeld,  platgebombardeerd, uitgehongerd of omgekomen is in een ziekenhuis zonder medicamenten of apparatuur.

[1] Zie de kroniek van J.P. Filiu in Le Monde van 8 sept 2025, A Gaza, l’effroyable décompte des morts n’inclut pas les dizaines de milliers de victimes indirectes de l’offensive israélienne (ook in Engelse versie beschikbaar) Zie ook het artikel in de Engelstalige Jacobin (juli 2025) A Historian Surveys the Wreckage in Gaza.