Von der Leyen, hou op met uw onwetenschappelijke hype over Artificiële Intelligentie!

door Herman Michiel
12 november 2025

Deel van beeld in publiek domein, attributie Easy-Peasy.AI

Als we het zouden geloven zal “artificiële intelligentie”, AI, een omwenteling teweegbrengen die zo mogelijk nog drastischer zal zijn dan de Industriële Revolutie. Of het nu gaat over bedrijfsvoering, gezondheidszorg, berichtgeving of defensie, AI zal een nieuw tijdperk inluiden voor de hele mensheid. Wie niet op deze hogesnelheidstrein springt zal onverbiddelijk tot de losers behoren. Maar wees gerust, Europees burger, uw Europese Commissie weet waar onze toekomst ligt, en stelt alles in het werk om tot de absolute AI-top te behoren. “Ik wil dat de toekomst van AI in Europa wordt gemaakt”, zei Commissievoorzitter Ursula von der Leyen, “AI moet op grote schaal worden toegepast, en met deze strategieën zullen we dat proces helpen versnellen. We zullen deze ‘AI first’-mentaliteit stimuleren in al onze belangrijke sectoren, van robotica tot gezondheidszorg, energie en automobielindustrie“. De Commissie ziet als cruciale sectoren voor de uitrol van AI: gezondheidszorg, farmaceutica, energie, mobiliteit, productie, bouw, agrovoeding, defensie, communicatie en cultuur. De eerste miljarden werden al toegewezen, maar in de wedloop naar de top kan geen seconde verloren worden. Zoals de Commissievoorzitter zei in haar speech op 20 mei, daarnet dachten we nog dat AI het menselijk redeneervermogen pas in 2050 zou evenaren, maar nu verwachten we dat dit reeds volgend jaar zal gebeuren!

Deze uitspraak deed de wenkbrauwen fronsen bij Kris Shrisak, een technoloog en tevens burgerrechtenactivist bij de Ierse onafhankelijke organisatie Enforce. Hij vroeg de Europese Commissie naar de bronnen van deze bewering. Het antwoord liet vier maanden op zich wachten en kwam er pas nadat de Europese ombudsman ingeschakeld was. De reden daarvoor is vrij duidelijk: de Commissie kon geen wetenschappelijke studies voorleggen, maar alleen de schrijfsels van Big Tech CEOs die aan de bron liggen van de AI hype.

Kris Shrishak en een hele reeks wetenschappers uit de broche stuurden op 10 november een open brief aan Commissievoorzitter von der Leyen. Daarin vragen ze haar de wetenschappelijk ongefundeerde verklaring terug te trekken, marketing claims over AI in het vervolg nauwkeurig te onderzoeken en zich te verzekeren van deskundig wetenschappelijk advies.

Hierbij de brief in Nederlandse vertaling.

10 november 2025

Open brief: Trek uw onwetenschappelijke AI hype terug

Geachte voorzitter Von der Leyen,

Wij, deskundigen op het gebied van kunstmatige intelligentie (AI) en de maatschappelijke gevolgen daarvan, zijn ernstig bezorgd over uw onwetenschappelijke en onjuiste uitspraak dat AI het menselijk redeneervermogen bijna evenaart. In uw begrotingstoespraak in mei beweerde u dat “we dachten dat AI het menselijk redeneervermogen pas rond 2050 zou evenaren. Nu verwachten we dat dit al volgend jaar zal gebeuren.”

Uit de door de Commissie publiek gemaakte documenatie, die pas volgde op een langdurig proces om deze informatie te verkrijgen, begrijpen we dat u zich baseerde op de uitspraken van Dario Amodei, Jensen Huang en Sam Altman als basis voor uw uitspraak dat AI het menselijk redeneervermogen bijna evenaart. Dit zijn marketinguitspraken die zijn ingegeven door winstbejag en ideologie, en niet door empirisch materiaal en formele bewijzen. Kortom, de uitspraken van deze tech-CEO’s over “superintelligentie” en “AGI” [Artificial general intelligence] houden duidelijk verband met hun financiële belangen en niet met rigoureuze wetenschap.

Het feit dat de voorzitter van de Europese Commissie de misleidende marketingtaal van Amerikaanse technologiebedrijven herhaalt zonder onafhankelijke wetenschappelijke verificatie, ondermijnt de geloofwaardigheid van Europa als betrouwbare en vertrouwde bron van wetenschappelijke kennis. Dit geldt met name te midden van een aanzienlijke speculatieve zeepbel waaraan de ongegronde hype rond AI bijdraagt.

Het ondermijnt ook het vermogen van het personeel van de Commissie om de beweringen van AI-leveranciers te beoordelen op een moment dat de Commissie hen reguleert en AI-diensten aanschaft.

De Commissie heeft de plicht om de beweringen van de industrie zorgvuldig te beoordelen en om met een onpartijdige en wetenschappelijke analyse te bepalen waar de doelstellingen van de Unie het best kunnen worden nagestreefd. De wetenschappelijke ontwikkeling van potentieel nuttige AI wordt niet gediend door het versterken van de onwetenschappelijke marketingclaims van Amerikaanse technologiebedrijven.

Wij verzoeken u:

uw uitspraak dat AI volgend jaar het menselijk redeneervermogen zal benaderen, in te trekken;
andere soortgelijke marketingclaims over AI-producten zorgvuldig te evalueren;
en ervoor te zorgen dat u in de toekomst kunt beschikken over het nodige onpartijdige wetenschappelijk advies.

Ondertekenaars

1. Dr. Kris Shrishak, Senior Fellow, ICCL – Enforce, Ireland

2. Dr. Olivia Guest, Assistant Professor of Computational Cognitive Science, Radboud University, The Netherlands

3. Dr. Abeba Birhane, Assistant Professor of AI, School of Computer Science and Statistics, Trinity College Dublin, Ireland

4. Prof. Iris van Rooij, Professor of Computational Cognitive Science, Radboud University, The Netherlands

5. Prof. Dr. Dagmar Monett, Director of Computer Science Dept., Professor of Computer Science (AI, Software Engineering), Berlin School of Economics and Law, Germany

6. Dr. Alex Hanna, Director of Research, DAIR, US

7. Prof. Luc Rocher, Associate Professor, Oxford Internet Institute, University of oxford, United Kingdom

8. Roel Dobbe, Assistant Professor of Public Interest AI and Algorithmic Systems, TU Delft, Netherlands

9. Dr. Marcela Suarez Estrada, Lecturer in Critical Intersectional Perspectives on AI, Radboud University, Netherlands

10. Dr. Harun Šiljak, Assistant Professor in Embedded Systems, Control, and Optimisation, School of Engineering, Trinity College Dublin, Ireland

11. Dr. Mark Blokpoel, Assistant Professor of Computational Cognitive Science, Radboud University, The Netherlands

12. dr. Jelle van Dijk, Associate Professor Human Centred Design, University of Twente, Netherlands

13. Prof. Dr. Virginia Dignum, Professor of Computer Science and Director AI Policy Lab, Umeå University, Sweden

14. Prof. Shannon Vallor, Baillie Gifford Chair in the Ethics of Data and Artificial Intelligence, The University of Edinburgh, United Kingdom

15. Dr. Dan McQuillan, Senior Lecturer in Critical AI, Goldsmiths, University of London, UK

16. Dr. Bhaskar Mitra, Independent Researcher, Canada

17. Dr. Ronald de Haan, Assistant professor of Artificial Intelligence, University of Amsterdam, the Netherlands

18. Dr. Juliette Alenda, Assistant Professor of Sustainability, Radboud University, The Netherlands

19. Dr. Zeerak Talat, Chancellor’s Fellow in Responsible Machine Learning and Artificial Intelligence, University of Edinburgh, Scotland

20. Dr. Olivier Driessens, Associate Professor in Media and Communication, Department of Communication, University of Copenhagen, Denmark

21. Dr. Jeremy Auerbach, Assistant Professor, University College Dublin, Ireland

22. Dr. Madeleine Castro, Senior Lecturer in Social and Interdisciplinary Psychology, Leeds Beckett University, United Kingdom

23. Prof. Dr. Francesco Battaglia, Professor of Neuroscience, Radboud University, Netherlands

24. Joost Vossers, PhD Candidate on Artificial Intelligence, Radboud University, The Netherlands

25. Prof. Norah Campbell, Associate Professor of Business, Trinity College Dublin, Ireland

26. Dr Younes Saramifar, Profssor of History and Anthropology, Vrije Universiteit Amsterdam, Netherlands

27. Prof. Maria Chiara Pievatolo, Professor of Political Philosophy; Free Software Foundation board and voting member, University of Pisa and Free Software Foundation, Italy

28. Dr. Daniela Tafani, Assistant Professor in Political Philosophy, University of Pisa, Italy

29. Prof. Maurizio Tirassa, Ph.D., Professor of Psychology, University of Torino, Italy

30. Prof. Lucy Avraamidou, Professor of Science Education, Centre for Learning and Teaching, University of Groningen, Groningen, Netherlands

31. Sonia de Jager, Postdoc Philosophy of Artificial Intelligence, Erasmus University, Netherlands

32. Dr Esther Mondragón, Senior Lecturer in Artificial Intelligence, City St George’s, University of London, United Kingdom

33. Prof Eduardo Alonso, Professor of Artificial Intelligence, City St George’s, University of London, United Kingdom

34. Professor Teresa Heffernan, Professor on English Language and Literature, Saint Mary’s University, Canada

35. Dr. Katherine Twomey, Lecturer in Language and Communicative Development, University of Manchester, UK

36. Lelia Erscoi, Doctoral Student, School of Computing, University of Eastern Finland, Finland

37. Prof. dr. ir. Djoerd Hiemstra, Professor, Radboud University, The Netherlands

38. Dr. Andrea E. Martin, Research Group Leader, Language and Computation in Neural Systems, Max Planck Institute for Psycholinguistics & Donders Centre for Cognitive Neuroimaging, The Netherlands

39. Dr. Annelies Kleinherenbrink, Assistant Professor of Gender and Diversity in AI, Radboud University Nijmegen, The Netherlands

40. Prof. Marcello Seri, Associate Professor of Differential Geometry, University of Groningen, The Netherlands

41. Fleur Zeldenrust, PhD, Associate Professor of Computational Neuroscience, Donders Institute for Brain, Cognition and Behaviour, Radboud Univeristy, the Netherlands

42. Dr Elizabeth Farries, Director, UCD Centre for Digital Policy, UCD, Ireland

43. Dr. Stefan Frank, Associate Professor of Computational Psycholinguistics, Radboud University, The Netherlands

44. Ana Brandusescu, PhD Candidate, McGill University, Canada

45. Dr. Bailey Kacsmar, Assistant professor of Computing Science, University of Alberta, Canada

46. Dr. Patrick Brodie, Assistant Professor, Information and Communication Studies, University College Dublin, Ireland

47. Prof Luc Steels, Professor emeritus of Artificial Intelligence, Founder of Univ of Brussels (VUB) AI Laboratory in 1983, Free University of Brussels (VUB), Belgium

48. Dr. Jakub Szymanik, Professor of Computer and Cognitive Science, Center for Mind/Brain Sciences (CiMeC) and the Department of Information Engineering and Computer Science at the University of Trento, Italy

49. Dr. Sabrina Mittermeier, Researcher and Lecturer in British and North American History, University of Kassel, Germany

50. Prof. Dr David van Leeuwen, Professor Computer Science, ICIS, Radboud University Nijmegen, The Netherlands

51. Dr. Barbara Müller, Associate Professor Communication Science, Radboud Institute Nijmegen, The Netherlands

52. Prof. Nicky Dries, Professor of Organizational Behavior, Future of Work Lab, KU Leuven, Belgium

53. Dr. Ivan Flis, Postdoc, University of Rijeka, Croatia

54. dr. Seda Gurses, Associate Professor of Computer Science, Delft University of Technology, The Netherlands

55. Robin Berjon, Principal, Supramundane Agency, Belgium

56. Dr. Ana-Maria Cretu, Postdoctoral researcher, EPFL, Switzerland

57. Dr. Joaquin Navajas Acedo, Postdoc, Biozentrum, Basel, Switzerland

58. Dr. James Steinhoff, Assistant Professor of Information and Communication Studies, University College Dublin, Ireland

59. Dr. Dafni Hadjieconomou, Team leader, Paris Brain Institute, France

60. Professor Andrew Perfors, Professor in Psychological Sciences and Director of the Complex Human Data Hub, University of Melbourne, Australia

61. Dr. Adele R. Tufford, Research Staff, Radboud University Nijmegen, Netherlands

62. Dr. ir. Gabriel Bucur, Assistant Professor in Statistical Machine Learning and Explainable AI for Health, Radboud University Nijmegen, The Netherlands

63. Dr. Laura Speed, Assistant Professor Language and Communication, Radboud University, Netherlands

64. Tom Berben, Postdoctoral researcher, microbiology, Radboud University Nijmegen, the Netherlands

65. Dr. Mirjam Broersma, Associate Professor of Applied Linguistics, Radboud University, Centre for Language and Communication, The Netherlands

66. Aurélien Bellet, Research director (directeur de recherche), Inria, France

67. Prof. Niels Spierings, Professor of Sociology, Radboud University, The Netherlands

68. Dr Eva Rieter, Assistant professor public international law, Radboud University, The Netherlands

69. Prof. Dr. Ingo Frommholz, Professor in Applied Data Science, Modul University Vienna, Austria

70. Prof. M.J. Crockett, Professor of Psychology, Princeton University, United States of America

71. Prof. Teresa Heffernan, Professor of English Language and Literature, Saint Mary’s University, Halifax, NS, CAN

72. Prof. M. Dingemanse, Professor of Language and Communication & cofounder, EU Open Source AI Index, Centre for Language Studies, Radboud University, Nijmegen

73. Andrea Reyes Elizondo, researcher of reading history and open science, Leiden University, The Netherlands

Geplaatst onder: De EU : economisch, financieel en industrieel beleid

Recente reacties

Komende evenementen